OverPsychologie.nl | Home | Over ons | Contact | Disclaimer | Links | Zoeken |
| Angst | Eten | Relaties | Slapen | Somber | Verslaving |
Kom ik ooit nog uit deze bodemloze put? Ben ik het wel waard om geholpen te worden? Kan ik nou niks goed doen? Lees wanneer je last hebt van somberheid, of wanneer je mogelijk depressief bent.
Wat is somberheid?
Wat is somberheid?
Somberheid wordt vaak gelijkgesteld aan een depressie, maar is niet hetzelfde. Bij een depressie heb je naast een ernstige mate van somberheid last van een verlies van levenslust. De meeste mensen hebben 'alleen maar' last van een lichte dip als zij het over een depressie hebben.
Wanneer ben je depressief?
Wanneer ben je depressief?
Je bent mogelijk depressief als je voldoet aan vijf van de onderstaande acht depressie-symptomen. Deze lijst komt uit de 'psychologenbijbel': The Diagnostic Statistical Manual IV-TR:
- Je voelt je somber
- Je kan minder genieten van leuke dingen
- Je hebt moeite je te concentreren
- Je slaapt minder, meer of op andere momenten dan voorheen
- Je voelt je vaak moe
- Je denkt soms aan zelfdoding
- Je voelt je vaak waardeloos of hebt vaak schuldgevoelens
- Bewegen gaat langzaam, je voelt je stijf
Voldoe je aan vijf of meer van de bovenstaande symptomen?
Is een van de symptomen waar je last van hebt: je somber voelen, of: minder kunnen genieten van leuke dingen?
Heb je meer dan de helft van de tijd last van minimaal vijf van de door jou ervaren symptomen? Dus meer dan de helft van de dagen en op die dagen meer dan de helft van de dag?
En duurt dit zo al twee weken of meer?
Antwoord je 'ja' op deze vier vragen, dan heb je mogelijk last van een depressie. Steun van vrienden of familie kan helpen bij een depressie, maar is lang niet altijd genoeg.
Ga naar je huisarts als deze klachten blijven aanhouden. Hij of zij kan je doorverwijzen naar een geschikte psycholoog of therapeut.
Hoeveel komt depressie voor?
Hoeveel komt depressie voor?
- In Nederland heeft negentien procent van de volwassenen ooit een depressie meegemaakt.
- Vrouwen hebben vaker last van een depressie dan mannen. Een kwart van alle vrouwen heeft ooit een depressie meegemaakt tegenover dertien procent van alle mannen.
- Jaarlijks heeft ongeveer vijf procent van de volwassenen last van een depressie (mannen vier procent, vrouwen zes procent). Ongeveer 500.000 Nederlanders waren in de afgelopen twaalf maanden depressief.
Wat is er tegen depressie te doen?
Wat is er tegen depressie te doen?
De behandeling van depressie begint vaak met - letterlijk - in beweging komen. Sombere mensen komen hun huis niet uit. De psycholoog vraagt: "Hoeveel beweeg je?" En: "Weet je vooraf wat je gaat doen op een dag?" Op deze manier structureer je jouw dag.
Vervolgens werk je aan het opkomen voor je eigen belangen. "Wat wil ik?" En: "Hoe bereik ik dat?" Door negatieve gedachtes kom je niet voor jezelf op. Daar ga je ook wat aan doen. Door kritisch te bekijken of negatieve gedachten wel kloppen. En door die gedachtes uit te dagen: "Wat heb ik aan jou!"
Psychologen noemen gedachtes ook wel cognities. Cognitieve therapie wil daarmee zeggen: het leren beïnvloeden van je negatieve gedachten.
Veelal willen wij meteen van onze negatieve gevoelens af. Dat kan helaas niet. Daarom is cognitieve therapie een manier om via je automatische negatieve gedachtes je gevoelens te veranderen. Zo kan een therapeut niet tegen je zeggen: "Voel je nu eens niet meer zo verdrietig!".
Maar stel dat een therapeut je vraagt wat je denkt. Je zegt dat je denkt: "Ik ben verantwoordelijk voor de scheiding van mijn ouders". Dan kan hij/zij je wel helpen met het veranderen van deze gedachte.
Protocollaire behandelingen - Stemmingsstoornissen
Ger Keijsers, Agnes van Minnen en Kees Hoogduin
Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische klachten - Stemmingsstoornissen
Ger Keijsers, Anges van Minnen en Kees Hoogduin
Wetenschappelijk
Geef ze het geluk terug
"Stelt u zich voor dat het nu een jaar later is en het u gelukt is om uw leven weer op te pakken, waarin het verlies een plaats heeft gekregen, en dat u in staat bent plezierige en bevredigende activiteiten te ondernemen. Hoe zou uw leven er dan uitzien? Hoe zou u zich voelen? Wat zou u dan doen? Welke sociale, recreatieve en werk- en studiegerelateerde activiteiten zou u dan ondernemen?"
Deze oplossingsgerichte vragen over rouw komen aanbod in Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische stoornissen van Ger Keijsers, Agnes van Minnen en Kees Hoogduin. Deze protocollen worden beschreven in twee delen. Ik zal nu alleen de stemmingsstoornissen bespreken (voor angststoornissen kijk onder angst). De protocollen zijn geënt op de cognitieve gedragstherapie en interpersoonlijke therapie. De auteurs willen behandelaren hiermee effectievere behandelingen leren toepassen.
Als eerste valt me op dat de opzet van de twee protocollen voor de eenmalige depressieve stoornis veel minder gestructureerd is dan de andere protocollen. De sessies zijn niet apart uitgeschreven, waardoor je ze niet direct kan gebruiken. Dat is een gemis. Hadden ze even geen zin meer?
"laat uw gevoelens en gedachten toe"
Daarentegen is de inhoud van de protocollen goed verzorgd. Verfrissend is het protocol over langer aanhoudende rouw. "In de sessies gaat u mogelijk merken dat ik soms best confronterend ben. Ik zal soms rechtstreekse vragen stellen en op het moment dat u verdriet of andere emoties voelt zal ik u vragen bij dat gevoel te blijven. Ik doe dat niet voor niets: voor de verwerking van het verlies is het juist belangrijk dat u uw gevoelens en gedachten toelaat, ook als u die liever uit de weg gaat." Lekker concrete voorbeelden, daar houd ik van.
Verder zijn de bijgevoegde formulieren veelal handig te downloaden via behandelprotocollen.nl. Ook maken de lampjes en uitroeptekens het lezen spannend. Bij de lampjes zijn tips te vinden en bij de uitroeptekens wordt voor gevaren gewaarschuwd . Alsof je supervisor naast je zit en je goede tips geeft. Wel zijn een aantal vragenlijsten helaas niet digitaal te verkrijgen, terwijl zij wel in het protocollenboek zijn opgenomen. Misschien dat dat met de copyright rechten vandoen heeft.
Al met al een nuttige aanvulling in het protocollenland voor de stemmingsstoornissen.
Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische stoornissen - Stemmingsstoornissen
Ger Keijsers, Agnes van Minnen en Kees Hoogduin, 129 blz
Wetenschappelijk
Uitgeverij Boom, 2011
Verkrijgbaar via:
Ger Keijsers is als universitair hoofddocent werkzaam bij de sectie Klinische Psychologie van de Radboud Universiteit te Nijmegen.
Agnes van Minnen is bijzonder hoogleraar Behandeling van Angststoornissen en Angstregulatie aan de Radboud Universiteit te Nijmegen.
Kees Hoogduin, psychiater/zenuwarts, is als adviseur van de directie verbonden aan de HSK Groep.
De verdovers
Anna Enquist
De verdovers
Anna Enquist
Roman
Verdooft lichaam en geest
"Verdoven is [Suzans] ambitie. Waar ze pijn vermoedt, snelt ze toe met opiaten. Ze verdooft de zenuwbanen waarlangs de pijn prikkels naar de cortex snellen, ze vernielt ze nog liever dan dat de prikkel daarboven, in de hersenwindingen, in een gewaarwording wordt omgezet. Dat het iemand goed zou doen te weten hoe hij lijdt is haar een raadsel."
In de roman De Verdovers gaat psychoanalytica Anna Enquist in op het dilemma: pijn verdoven of verwerken. Psychiater Drik helpt met het verwerken. Zijn zus Suzan is de anesthesioloog. Haar ambitie is de pijn te verdoven. Het lichaam ten opzichte van de geest als zwart en wit tegenover elkaar. In hun leven van alledag komen ze de grijze vraag tegen: is het lichaam van de geest te scheiden?
"In de realiteit kunnen we
die agressie niet ontlopen"
De medische kennis deed Enquist op in het VU Medisch Centrum. Zij werd gevraagd om een kijkje te nemen in het ziekenhuis voor het project: ‘Schrijver op de afdeling’. Ze mocht zelf kiezen welke afdeling. Net als Drik verwerkte Enquist als psychoanalytica bij haar cliënten de pijn. Nieuwsgierig naar de tegenhanger van verwerken koos zij voor het verdoven van de anesthesiologie. Bert Keizer was haar voor gegaan met Onverklaarbaar bewoond: een verslag over zijn belevenissen op de afdeling neurochirurgie.
In De Verdovers is psychiater Drik net weer begonnen met zijn psychoanalytische praktijk. Meer dan een half jaar heeft hij niet behandeld na het overlijden van zijn vrouw Hanna. De twintiger Allard is zijn eerste cliënt. Hij is als therapeut in opleiding verwezen voor therapie. Het gaat om leertherapie. Als stagiair werkt hij in een psychiatrische kliniek bij de zwager van Drik, de psychiater Peter. Na verloop van tijd komt hij steeds dichterbij het privéleven van Drik.
Leertherapie
Bij leertherapie gaat de beginnende therapeut zelf in therapie. Door zijn eigen psychische moeilijkheden te bespreken en te verbeteren leert hij om een beter mens en betere therapeut te zijn. In de opleiding tot therapeut is leertherapie een vast onderdeel. De gedachte is dat je alleen een goede therapeut kan zijn, als je ook weet hoe het is om cliënt te zijn.
Deze "onconventionele doktersroman" doet denken aan tv-series als ER of Grey's Anatomy. Liefdesverwikkelingen, drama's en cliffhangers. Niets word geschuwd. Wel komt De Verdovers soms te doordacht over. Bijvoorbeeld door het gebruik van de platte Hollandse namen, zoals Drik. Dan mis ik het overvloedige schrijverstalent. Helaas kunnen maar weinigen in de wereld zo meeslepend schrijven als psychiater Irvin D. Yalom. Hij schreef onder andere De Therapeut, over de praktijk van het werk van een psychiater.
"Een wereld zonder vijandigheid"
De doordachte interpretaties van Drik over Allard geven daarentegen wel diepgang. "Niemand die je afwijst of afkeurt, een wereld zonder vijandigheid. Je vertelde dat je ouders gingen scheiden toen jij een jaar of vijf was. Het zou kunnen dat je rond die tijd heftige ruzies mee hebt moeten maken waar je als klein kind erg bang van werd. Niet zo gek dat je dan verlangt naar pure harmonie. In de realiteit kunnen we die agressie niet ontlopen", interpreteert Drik.
Zelf heb ik geen agressief gevoel, want een lichte verdoving maakte zich van mij meester. Mijn lichaam en mijn geest waren één en zo wil ik dat graag houden. Dus verdoof en verwerk met mate.
De Verdovers,
Anna Enquist, 312 blz.
Roman
Uitgeverij Arbeiderspers, 2011
Verkrijgbaar via:
Anna Enquist is psychoanalytica, schrijfster en klassiek geschoold pianiste. Eerder schreef zij onder andere Het geheim en Het meesterstuk
Depressievrij
Robert L. Leahy
Depressievrij
Robert L. Leahy
Zelfhulpboek
Positief tot op het bot
zonder irritant te worden
"Ik zal je uitleggen waarom zelfcorrectie beter werkt dan zelfkritiek. Wanneer je leert tennissen, zal je leraar je slag corrigeren en je laten zien hoe je de bal hoort te raken. Maar stel nu dat je leraar je op je hoofd sloeg met het racket en je een mislukkeling noemde? Hoe goed zou je dan leren tennissen?"
Zo'n duidelijke en toch simpele beeldspraak kom je meer tegen in Depressievrij. Cognitief gedragstherapeut Robert L. Leahy schrijft zo helder, dat de boodschap je niet kan ontgaan. "Doe wat aan je depressie voor die jou wat aandoet," mooier kan ik de inhoud niet samenvatten.
"Ik ben iedereen tot last"
Bij depressie komen vele negatieve gedachtes naar voren in de trant van: "Ik ben iedereen tot last," en: "ik ben een mislukkeling". Leahy geeft praktische en snel toepasbare tips over hoe je deze gedachtes kan ombuigen. "Vervang zelfkritiek door zelfbeloning". En "maak gebruik van zelfcorrectie," zoals bij het tennissen.
Dat Leahy zich focust op het veranderen van gedachtes (door psychologen cognities genoemd) bij het aanpakken van depressie is niet zo vreemd. De grondlegger van de cognitieve therapie, Aaron T. Beck, is namelijk een goede vriend van Leahy.
"Hij bood een helpende hand,
terwijl zij behoefte had aan een luisterend oor"
Naast het bewerken van de negatieve gedachtes door cognitieve therapie bespreekt Leahy ook relatietherapie. Opvallend, want meestal komt dat in zelfhulpboeken over depressie niet naar voren.
Zo analyseert hij de relatie tussen Cynthia en Victor: "[Victor] bood een helpende hand, terwijl zij behoefte had aan een luisterend oor". "De volgende dag al bleek deze [luisterend-oor]methode perfect te werken. Victor besloot de[ze] (...)methode toe te passen: hij vroeg Cynthia hoe ze zich voelde" en gaf geen oplossingen. "Welke problemen Cynthia ook te bespreken had, ze leken haar na het gesprek een stuk minder erg, omdat ze het gevoel had dat Victor er echt voor haar was." Eind goed, al goed.
Moeilijk om depressief te blijven bij al deze goed beschreven tips en succeservaringen!
Depressievrij
Robert L. Leahy, 256 blz
Zelfhulpboek
Uitgeverij Nieuwezijds
Verkrijgbaar via:
Robert L. Leahy is een internationaal gerenommeerd cognitief therapeut uit New York. Eerder schreef hij Angstvrij en Technieken van cognitieve therapie.
Leven met een borderliner
Paul Mason en Randi Kreger
Leven met een borderliner
Paul Mason en Randi Kreger
Zelfhulpboek
Bescherm jezelf
met alle middelen
"Mijn moeder hield alleen op bepaalde voorwaarden van me. Als ik niet deed wat er van me werd verwacht - klusjes of zo -, ging ze tegen met tekeer, snauwde ze me af en zei ze dat ik een verschrikkelijk kind was dat nooit vrienden zou maken. Maar wanneer ze liefde nodig had, werd ze hartelijk, knuffelde ze me en zei ze dat we het zo goed konden vinden samen. Je kon haar stemmingen nooit voorspellen."
Een citaat uit Leven met een borderliner. Auteur Randi Kreger legt hierin alles uit over de borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS). Mensen met BPS hebben last van extreme woede, verlatingsangst, zelfbeschadigend gedrag en andere heftig gedrag. Kreger gaat in op de problemen waarmee vrienden en familie van mensen met BPS te maken krijgen.
"Erken de gevoelens
voordat je ingaat op de feiten"
Kreger raakte gefascineerd door BPS toen zij zelf in therapie was. Haar therapeut vertelde dat haar toenmalige man mogelijk BPS had. Dit was voor haar het startsein om zo veel mogelijk over deze stoornis te weten te komen. Omdat zij zelf BPS in haar omgeving heeft meegemaakt geeft zij adviezen die direct te gebruiken zijn. Heel prettig.
Een van Kregers adviezen: "Erken de gevoelens van een BPS'er voordat je ingaat op de feiten." Met een voorbeeld verduidelijkt zij dit advies. "Je hebt urenlang met je vriendinnen op de veranda zitten drinken. Je bent gewoon een dronkelap!" Zo heftig reageert dochter Jessica met BPS als haar moeder 's avonds een enkel glaasje wijn drinkt met haar vriendinnen. Haar moeder reageert rustig: "Zo te zien ben je boos en overstuur." Kreger legt uit het benoemen van de emotie Jessica rustig maakt, omdat zij daardoor het gevoel krijgt dat zij gehoord wordt.
Na haar talloze boeken laat Kreger nu zien een kei te zijn geworden in het verzamelen van pakkende anekdotes. Samen met mede auteur Paul Mason is deze nieuwe editie sterk verbeterd. In vergelijking met De Borderline Gids (die werd vertaald in 2010) leest Leven met een borderliner lekker vlot.
"De duidelijke waarschuwingen van mijn man dienden (...) als realiteitstoets."
Rachel vertelt: "Net als de meeste borderliners had ik mezelf soms in de hand en soms niet. De duidelijke waarschuwingen van mijn man dienden niet alleen als grenzen, maar ook als een realteitstoets, (...) die me deed beseffen dat ik als volwassene verantwoordelijkheid droeg en dat mijn gedrag van invloed kon zijn op mijn kinderen." Recht uit het hart van de borderliner. Als je zelf de symptomen van dichtbij hebt meegemaakt, dan kan herkenning niet lang uitblijven.
Vaak herkent de omgeving iemands borderline gedrag niet zo snel, omdat mensen met BPS vaak zelf ontkennen dat zij daaraan lijden. Na het lezen van dit zelfhulpboek weet je in welke richting je moet zoeken bij twijfels over gedrag van een ander. Als de ander dan weer zo vreemd reageert, dan gaat direct je borderline belletje af.
Leven met een borderliner
Randi Kreger en Paul Mason, 296 blz.
Zelfhulpboek
Uitgeverij Nieuwezijds, 2011
Verkrijgbaar via:
Randi Kreger is ervaringsdeskundige als naaste van haar ex-man die BPS heeft. Ook leidt zij internetdiscussiegroepen over Leven met een borderliner. Zie Bpdcentral.com
Paul Mason is hoofd zorgmanagement van Wheaton Franciscan Healthcare in Racine, Wisconsin.
Suïcidepreventie in de praktijk
Kerkhof, Van Luyn
Kerkhof, Van Luyn
Wetenschappelijk
Eerst luisteren, daarna inschatten
“Esmeralda maakt een Hope-kit met daarin een foto van haar dochter, een liefdesbrief van haar vriend en een tekening die haar dochter voor haar maakte”.
Van de praktijk van Esmeralda tot de theorie van het suïcidale proces. Het komt allemaal langs in Suïcidepreventie in de praktijk. Hoogleraar klinische psychologie Ad Kerkhof en klinisch psycholoog Bert van Luyn voeren de redactie. Zij laten veel specialisten in suïcidepreventie aan het woord.
“Mijn vriendje had het uitgemaakt en ik wilde hem dwingen”
Verschillende groepen komen aanbod. Zo ook Sevnur: “Mijn vriendje had het uitgemaakt en ik wilde hem dwingen weer naar me toe te komen. Ik heb de medicijnen van mijn moeder geslikt en ben op bed gaan liggen. In het ziekenhuis heb ik hem gebeld en hij is toch gekomen.”
Verder komt het dilemma tussen het direct inschatten van de kans op suïcide, of het meteen hulpverlenen aan de orde. De maatschappij vraagt om een risico-inschatting van suïcide. Alleen laat onderzoek zien dat het tot nu toe onmogelijk is een suïcide te voorspellen.
Kerkhof: “Het is mogelijk om vragenlijsten te gebruiken als hulpmiddel bij het beoordelen van de ernst van suïcidaliteit. Voor deze lijsten geldt echter dat ze geen voorspellende waarde hebben of een patiënt suïcide gaat plegen.”
Deze risico-inventarisatie met vragenlijsten is nog ruim vertegenwoordigd in het handboek. De inventarisatie was voorheen het stokpaardje van hoogleraar Kerkhof. Nu neigt ook hij meer naar het advies om vooral te luisteren naar het verhaal van de cliënt. Luisteren vermindert de gedachtes aan suïcide, terwijl het nut van de risico inschatting nog niet is aangetoond.
De verschillende auteurs geven veel nuttige tips om direct toe te passen. De theorie en de praktijk worden op sommige plekken wel erg gescheiden. De theorie wordt daardoor op sommige plekken saai.
Suïcidepreventie in de praktijk is een handboek geschreven met ervaring en vakmanschap. Behandelaren adviseer ik: Gebruik ervan wat in je straatje past.
Kerkhof, Van Luyn, 362 blz.
Wetenschappelijk
Uitgeverij Bohn-Stafleu Van Loghum, 2010
Verkrijgbaar via:
Ad Kerkhof is hoogleraar bij de afdeling Klinische Psychologie van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Daarnaast heeft hij een eigen praktijk voor psychotherapie in Leiden.
Bert van Luyn is klinisch psycholoog en manager zorg bij Dimence. Hij geeft onderwijs op het gebied van crisisinterventie, suïcidepreventie en behandeling van persoonlijkheidsstoornissen.
Links
113 Online, crisishulpverlening bij suïcidaliteit
Of bel 0900 1130113
De Neef
De Neef
Zelfhulpboek
Ik kan niks en ik wil veel
“Paul heeft er al een gewoonte van gemaakt om Agnieszka erop te wijzen dat ze positieve daden afkraakt, hij gaat met zijn vingers op tafel trommelen. Hij heeft uitgelegd dat hij dat iedere keer dat hij censuur ontdekt, zal doen.”
Om mensen als Agnieszka te helpen heeft therapeut Manja de Neef Negatief Zelfbeeld geschreven. Als onderdeel van de Boom Hulpboek serie komt De Neef met een 9-weken-plan voor het verbeteren van je zelfbeeld. Met oefeningen, voorbeelden en stukjes theorie pakt zij je negatieve kijk aan.
De enigszins saaie, maar structurele indeling van de hoofdstukken geeft rust. Het is het beproefde concept van Boom hulpboeken, zoals bijvoorbeeld ook Dwang van De Neef en Yvette van der Pas.
“Een witboek is het tegenovergestelde van een zwartboek”
Een nuttige oefening is het bijhouden van een witboek. De Neef: “Een witboek is het tegenovergestelde van een zwartboek, een boek waarin misstanden op een bepaald gebied aan de orde worden gesteld.” Oftewel, opschrijven wat goed gaat.
Makkelijker gezegd, dan gedaan. Want een vraag als: “Wat zijn je kwaliteiten?” jaagt velen al schrik aan, zo weet ik uit de praktijk. Stukje bij beetje wordt je meegenomen naar de reden van je negatieve manier van denken. Dat gebeurt lekker ontspannen. Niet te snel.
Verder is het fijn dat De Neef realistisch is: “niet iedereen die aan dit boek begonnen is zal het ook in één keer, met alle oefeningen, hebben doorgewerkt.”
Wel zijn namen zoals Agnieszka te ver gezocht. Lelijke namen, die te bedacht overkomen. Ook het schrijven in de hij-vorm ipv. vanuit de ik-vorm nodigt niet uit tot lezen: “Na lang aarzelen heeft Emmy haar zus in vertrouwen genomen. Ze is niet gewend om problemen met anderen te delen.”
Negatief Zelfbeeld kan mooier, maar helpt effectief voor zwartkijkers.
Negatief Zelfbeeld,
De Neef, 224 blz.
Zelfhulpboek
Uitgeverij Boom, 2010
Verkrijgbaar via:
Manja de Neef is gedragstherapeut, psychotherapeut en klinisch psycholoog. Zij werkte in verschillende geestelijke gezondsheidsinstellingen. Eerder schreef zij Fobieën (2007) en Dwang (2008).
Williams, Teasdale en anderen
Williams, Teasdale en anderen
Zelfhulpboek
Versla depressie door niet te vechten
“Misschien zijn alle draken uit ons leven wel prinsessen die er alleen maar op wachten ons eens mooi en moedig te zien.”
Een positieve levensvisie uit Mindfulness en bevrijding van depressie. Een boek over gerichte aandacht op het heden, waardoor je weer gelukkiger kan worden. De auteurs Williams, Teasdale, Segal en Kabat-Zinn willen je door middel van yoga en meditatie oefeningen sterker in het leven laten staan.
"Je kunt de geest niet forceren"
Deze Oosterse technieken laten je meer ervaren dan je gewend bent met de Westerse. Als jij je openstelt voor de oefeningen kan dit boek je alledaagse leven veranderen. Langzaam, maar blijvend. Zo leer je bijvoorbeeld alle binnenkomende prikkels te ondergaan, zonder er direct wat mee te doen, keuzeloze bewustheid.
De duidelijke structuur geeft rust. Je wordt meegezogen in de positieve sfeer. Een zelfhulpboek zoals het bedoeld is. Van makkelijke oefeningen gaat het naar steeds moeilijker. Van aandacht richten op een rozijn tot drie minuten ademruimte, waarin je bijna alle voorgaande oefeningen in één keer uitvoert.
"Aversie is te herkennen door een te hoge spierspanning"
Sombere mensen hebben vaak het idee dat zij wat moeten doen aan hun somberheid. Dat noemen de auteurs de doe-modus. Terwijl het goed kan werken om juist alleen in het nu te blijven. Je aandacht op je lichaam en de prikkels daaromheen te vestigen. En niks te doen. Oftewel de zijn-modus.
Niet piekeren over de toekomst, maar merken dat de geest vanzelf het vervelende gevoel weer loslaat zonder wat te doen. Probeer het eerst voordat je oordeelt, zo stellen de auteurs. Dat wil ik jullie ook aanraden.
Al met al een geweldig zelfhulpboek met een oase van rust voor sombere mensen. Probeer het eens.
Williams, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, Teasdale en anderen, 246 blz.
Zelfhulpboek
Uitgeverij Nieuwezijds, 2007
Verkrijgbaar via:
Mark Williams is hoogleraar psychologie aan de universiteit van Oxford.
John Teasdale is ook hoogleraar psychologie, maar dan aan de Universiteit van Cambridge.
Zindel Segal is ook al hoogleraar psychologie, maar dan aan de Universiteit van Toronto.
Jon Kabat-Zinn is emeritus hoogleraar geneeskunde aan de Universiteit van Massachusetts.
Kreger
Kreger
Zelfhulpboek
Tem de borderleeuw
“Verlatingsangst manifesteert zich als de zwart geklede donkere dagen voor Kerstmis, met een magere vinger wijzend naar een desolate toekomst. Splitsen verandert grijstinten in egaal zwart en wit. Vervolgens kromt (…) de borderleeuw zijn klauwen”
Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis (BP) denken in extremen: de ander is geweldig of verschrikkelijk. Ook hebben zij een gevoel van leegte, last van verlatingsangst en een wisselende stemming. Verder kunnen BP'ers plotseling ontsteken in extreme woede.
De Borderline gids is voornamelijk geschreven voor naasten van BP. Randi Kreger, de schrijfster, is wat dat betreft ervaringsdeskundige. Haar ex-man had BP.
"Mijn leven is een (…) voortdurende strijd"
In het boek komen veel BP'ers aan het woord. "Mijn leven is een voortdurende strijd om 'goed genoeg' te zijn. Ik denk altijd dat het niemand iets kan schelen dat ik er ben, en mijn enige hoop om mensen van mij te laten houden, is proberen perfect te zijn."
Kreger geeft veel nuttige tips voor het omgaan met BP. De tekst leest alleen niet overal even soepel. Ze legt sommige begrippen niet goed uit maar noemt wel herhaaldelijk allerlei boeken van experts. Het is belangrijker om te weten wat er is geschreven, dan door wie en waarin.
"Ben ik echt zo slecht als zij zegt"
Wel zijn de tips en trucs om BP gedrag te ontkrachten sterk. Bijvoorbeeld: stel grenzen en bewaak ze met alle middelen.
Ook ervaringen van naasten komen aanbod: "Ben ik echt zo slecht als zij zegt, of is ze gewoon nooit tevreden? Moet ik deze relatie voortzetten of moet ik weggaan? Als ik echt zo'n onbenul ben als zij zegt, red ik het misschien niet alleen."
De Borderline gids had krachtiger kunnen worden geschreven, maar geeft goede aanwijzingen om de borderleeuw te temmen.
Kreger, 288 blz.
Zelfhulpboek
Uitgeverij Nieuwezijds, 2009
Verkrijgbaar via:
Randi Kreger is ervaringsdeskundige als naaste van haar ex-man die BP heeft. Ook leidt zij internetdiscussiegroepen over Leven met een borderliner. Zie Bpdcentral.com
Bekijk het
Borderlineforum.nl - Borderline is ...
BNN - Je zal het maar hebben - Borderline en Depressie
Nederlandstalige sites
Borderlineforum.nl
Stichting Borderline
Triade-borderline
Borderline-hulpgroep
Engelstalige video
Lifestyle Magazine - Rani Kreger
Moehringer
Moehringer
Biografie
Leren kiezen voor de gedwongen keuze
“Dat is het laatste wat ik wil, de sportiviteitstrofee. (…) Ik wil dit stomme ding niet. Dat zeg ik omdat ik denk dat mijn vader dat wil horen. Mijn vader komt naast me lopen. Hij pakt de prijs van me af. Hij zwaait hem boven zijn hoofd en gooit hem op het asfalt.”
In Open vertelt André Agassi wat hij de wereld nooit heeft durven vertellen. Als één van de beste tennissers aller tijden herhaalt hij keer op keer dat hij tennis haat. Tijdens zijn carrière gelooft niemand hem als hij dat in vertrouwen vertelt. Nu het zwart op wit staat wordt hij geloofd.
"Image is everything"
In Open leer je de tirannieke vader kennen. Al snel wordt het duidelijk waarom André tennis haat. Tennis is niet leuk volgens zijn vader, maar vooral om geld te verdienen. Vanaf zijn derde moet André tennissen. Of hij wil of niet. Hij krijgt zijn eigen tennisveld in de woestijn in de buurt van Las Vegas.
Ondanks dat het een autobiografie wordt genoemd, is het verhaal geschreven door J.R. Moehringer. Een biografie genoemd. De leugens zijn André's wereld nog niet helemaal uit. Misschien is hij door zijn vader te goed getraind om de waarheid te verdraaien. Maar met 472 boeiende pagina's kan deze biografie een leugentje hebben.
Door het onrustige klimaat vroeger thuis, durft Agassi tijdens zijn carrière zijn kwetsbaarheid niet te tonen. Hij wil de wereld doen geloven dat hij niet kaal wordt en zegt constant tegen de media dat hij van tennis houdt. "Image is everything", zegt hij in een reclame. Dat geldt zeker voor hem als je zijn biografie leest.
"Wat ik wil is niet relevant"
Moehringer maakt van het leven van André een waargebeurde roman. De stijl is hoogstaand. Kernachtig, scherp en het laat je niet los. "Wat ik wil is niet relevant", vertelt André over zijn jeugd. Gelukkig krijg hij later meer invloed. Een vrouw van zijn dromen, twee lieve kinderen en een nieuwe manier om naar tennis te kijken.
Om te leren genieten van tennis begint hij weer helemaal onderaan. Hij speelt op lage toernooien. Langzaam klimt hij op. Uiteindelijk tot grote hoogte. Nu niet voor zijn vader, maar voor zichzelf, Steffi en zijn kinderen.
Een openhartige en intrigerende biografie.
Moehringer, 472 blz.
Biografie
Uitgeverij A.W. Bruna, 2009
Verkrijgbaar via:
J.R. Moehringer (1966) schreef eerder het zeer succesvolle The Tender Bar, waarmee hij in 2000 de Amerikaanse Pulitzerprijs won. Verder werkt hij voor de krant de Los Angeles Times.
Interview video's
Agassi bij Hollandsport
Agassi bij David Letterman (1)
Agassi bij David Letterman (2)
Passeer de pijn
Verdrijf de gedachtes aan zelfdoding
Passeer de Pijn
Verdrijf gedachtes aan zelfdoding
Heb je zoveel pijn dat je weleens denkt aan zelfdoding? Ben je bang voor de toekomst? En wil je daar wat aan doen? Passeer dan de pijn en verken je kracht.
Hoe doe je dat?
- Ga lekker zitten en creëer een rustige plaats waar je niet gestoord kan worden
- Bedenk een moment waarop je de gedachte aan zelfdoding (eventjes) hebt verdreven. Denk rustig na. Het is normaal als je niet direct daarop komt. Neem de tijd. Je komt er wel op.
- Hoe kreeg je dat voor elkaar? Bedenk wat hielp om de gedachte aan zelfdoding te verminderen. Vaak kunnen juist kleine veranderingen al helpen. Bijv. een kopje thee drinken, een rondje door de kamer lopen of juist helemaal niks doen.
- En wat hielp nog meer?
- Hoe zou je die methode(s) nu kunnen toepassen?
- Op welke andere momenten zou je deze methode ook kunnen gebruiken?
Hoe zit dat?
Zie jij de wereld ook door een donkere bril? Dan lijkt alles donker, zelfs de leuke zaken. Deze oefening kan je helpen om een andere bril op te zetten. Om te kijken hoe je voorheen al goed hebt gehandeld.
Met een donkere bril op onderschat je wat je goed kan. Meestal heb je al veel vaardigheden ontwikkeld, maar besef je niet dat je die kwaliteiten bezit. De bovenstaande oefening kan je daarbij helpen.
Hierboven heb je een moment bedacht waarop je goed omging met een gedachte aan zelfdoding. Je doet opnieuw wat werkt. Als deze methode in het verleden heeft geholpen kan hij je misschien nu ook (een beetje) helpen.
De therapeutische techniek die je daarmee op jezelf toepast komt uit de oplossingsgerichte therapie. Daarmee los je problemen op door te denken aan hoe je voorheen je problemen hebt opgelost. Onderzoek heeft namelijk aangetoond dat het denken over oplossingen de problemen verhelpt zonder dat je daarbij diep in de problemen hoeft te duiken. Lees minder
Links
Chatten over zelfdoding voor jongeren
PratenOnline.nl
Praten over zelfdoding met vrijwilligers NL
113online.nl
(bel 0900-1130113; dag en nacht)
Maak een crisiskaart (regio A'dam - R'dam)
Crisiskaart.nl
Werkgroep Verder België
zelfdoding.be
Praten over zelfdoding met vrijwilliger België
Zelfmoordlijn.be
Spelen met somberheid
De invloed van denken op het gevoel
Spelen met Somberheid
De invloed van denken op het gevoel
Heb jij het gevoel dat je dip uit de lucht komt vallen? Dat het niet te maken heeft met wat je denkt? Dat het niet meer overgaat? Ga dan spelen met somberheid.
Hoe doe je dat?
- Lees het volgende fragment van Arnon Grunberg, de literaire koning van de somberheid:
"zo wachtte hij tot ze weer zouden binnenkomen en het verhoor verder zou gaan. Het was een moment dat hij zich later goed zou herinneren, hij had het idee dat de rest van zijn leven er zo uit zou zien: wachten tot het verhoor zou worden hervat (Grunberg, 2003)"
- Maak een top-3 van de dingen waarvoor jij je schaamt
(dingen die je hebt gedaan of hebt nagelaten)
1. ... ...
2. ... ...
3. ... ...
Niet verder lezen voordat je klaar bent!
- Stel je voor dat je de komende maanden niet los kan komen van deze schaamte top-3
Of je nu 20 of 80 bent, een akelig gevoel zal je hebben. Gelukkig dat we schaamte gevoelens gewoonlijk in de boekenkast van ons geheugen houden.
- Om weer gelukkig te worden:
Maak een top-3 van de dingen waar je trots op bent
1. ... ...
2. ... ...
3. ... ...
Hoe zit dat?
Dus door bewust over positieve dingen na te denken kan jij je beter gaan voelen. En door over negatieve dingen na te denken kan jij je slechter gaan voelen. Logisch zou je denken, maar in de praktijk kan deze kennis je helpen tijdens een dip.
Dan kan je bijvoorbeeld proberen om het leukste moment uit je leven voor je geest te halen. Ondanks dat je gevoel zegt dat het niet gaat lukken om je beter te voelen, zal je ervaren dat het toch positief werkt.
Interessant om te vermelden is dat het geheugen van depressieve mensen slechter werkt dan dat van gezonde mensen. Door positieve herinneringen sneller op te halen zorgen gezonde mensen ervoor dat ze niet voortdurend verlamd worden door schaamte of spijt.
Het teveel wegstoppen van negatieve herinneringen is daarentegen ook niet goed. Vervelende voorvallen leren ons op welke manier we een volgende keer niet moeten handelen. De oefening leert je een middenweg te zoeken tussen de leuke en minder leuke herinneringen. Lees minder
Links
Gripopjedip.nl:
Hulp voor jongeren met een dip
Gripopjedip.nl:
Video verhaal van Joost
Bronnen
Does, W. van der (2005). Dat moet mij weer gebeuren; zwartkijkers, zeurpieten en pechvogels, eerste druk, Scriptum Psychologie, Schiedam.
Grunberg, A. (2003). De asielzoeker, tweede druk, Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam.
Cartoon
Gemaakt door Catherine Verviers
Meer weten
over somberheid?
Stel je vraag aan psycholoog Wiebe Menger via het facebook commentaar
Voor behandeling zie OverTherapie.nl
Fotograaf Jorinde Beijerling